Snelle signalering psychosociale problemen na ongeval

PIT-studie

Een screeningslijst ontwikkelen om bij ongevalspatiënten snel psychosociale problemen te signaleren. Dat is het doel van de PIT-studie (Psychosocial screening In physical Trauma patients). Waar nodig kunnen patiënten zo direct worden doorverwezen naar een medisch psycholoog, maatschappelijk werker of psychiater.

Het komt geregeld voor dat mensen die na een ongeval op de Spoedeisende Hulp worden binnengebracht (traumapatiënten), last krijgen van psychische klachten. “Een hockeyster die een stick in het gezicht heeft gekregen. Iemand die met de traumahelikopter naar het ziekenhuis komt na een auto-ongeluk. Of een patiënt die bewusteloos is geraakt en in een ziekenhuisbed wakker wordt”, noemt projectleider en GZ-psycholoog Jolanda de Vries enkele voorbeelden.

“Zulke ervaringen kunnen een behoorlijke impact hebben, ook op langere termijn. Mensen krijgen bijvoorbeeld last van nachtmerries, voelen zich somber en prikkelbaar of hun zelfvertrouwen raakt beschadigd. Met alle gevolgen van dien ook voor hun werk of relatie. Het is dus van belang dat psychische problemen snel worden opgespoord en behandeld, zodat mensen door kunnen met hun leven. Bij kankerpatiënten is dit screenen op psychische klachten al een standaard procedure; bij traumapatiënten (nog) niet.”

Binnen de PIT-studie wordt eerst literatuuronderzoek gedaan, om te bekijken wat al bekend is over dit thema. Daarna wordt met focusgroepen van traumapatiënten besproken tegen welke problemen zij aan lopen. Ook specialisten wordt om input gevraagd. Op basis van alle verzamelde informatie wordt een vragenlijst opgesteld en onderzocht hoe betrouwbaar en valide deze lijst is. Vervolgens wordt de screeningslijst actief ingezet en getest. Daarbij wordt onder meer bekeken wat het beste moment is om de vragen voor te leggen aan patiënten.

Het TopZorg-programma biedt bovendien budget om daadwerkelijk meer zorg te verlenen: deelnemende traumapatiënten krijgen de mogelijkheid om op de afdeling met een psycholoog te praten. De Vries: “Uiteraard gaan we de resultaten hiervan monitoren. Zo weten we straks wat de vroege inzet van psychische hulp oplevert.”

Maria Karabatzakis zal op het onderzoek promoveren. Het Erasmus Medisch Centrum werkt mee aan de PIT-studie, bijvoorbeeld door het leveren van patiënten.

Projectleiders: Jolanda de Vries en Taco Gosens.